Maand: april 2020

Iedereen moet zich in deze tijd op de een of andere manier aanpassen. Niemand ontkomt eraan. Je kunt geen nieuwsprogramma kijken of krant openslaan: alles gaat over Corona. Dat is natuurlijk heel begrijpelijk. Meestal word ik er niet heel optimistisch van. Vaak wordt toch de zwarte, ellendige kant benadrukt of misschien vallen deze mij wel meer op. Er is ook veel leed, dat moet je zeker niet bagatelliseren. Schrijver en geschiedkundige Rutger Bregman zegt het, in gesprek met presentator Tim Hofman, heel mooi. In tijden van een (acute) crisis wordt vooral verslag gedaan over plunderingen, vernielingen en geweld. De mens wordt neergezet als egoïstische individu, die zijn ogen sluit voor het leed van anderen. We zagen het zelf een paar weken geleden aan het hamstergedrag, dat als een golf over Nederland trok. Winkelwagens vol wc-papier verdwenen naar een paar mensen, de grote meute zonder achterlatend, wekenlang! Mensen die massaal naar de bollenvelden trekken, omdat ZIJ nu eenmaal dit jaar de tulpen in bloei willen zien. Ook op politiekniveau zien we het. Er lijkt een barst te ontstaan tussen de “rijke” en “arme” EU-landen, omdat een aantal eerstgenoemde de hand te veel op de knip houden. Trump die steun aan het WHO intrekt en geen moment gelegen laat om “Amerika eerst” te scanderen. Het klinkt allemaal niet heel sociaal. Maar, zegt Bregman, onderzoeken laten keer op keer zien, dat mensen in dit soort nare perioden elkaar juist wél helpen, wel voor samenwerking kiezen, ook zonder persoonlijk gewin. Kijk naar mooie initiatieven. Websites waarop zowel mensen met een hulpvraag als mensen die hulp aanbieden bij elkaar gebracht worden. Wijkinitiatieven, waarbij kwetsbare (eenzame) ouderen geholpen worden. Haagse jongeren, die helpen voedselpakketten te verspreiden, met de slogan: Niet hangen maar helpen. Sire geeft hulpaanbieders een gezicht met #DASLIEF. Kortom, veel mensen steken de handen uit de mouwen voor anderen!

Wij mensen zitten zo dus in elkaar, maar onze westerse economieën zijn wel gebaseerd op marktwerking, eigen belang, concurrentie en individualisme. In de Verenigde Staten wordt dit wel heel schrijnend duidelijk. Daar kennen ze niet de zorgstaat, zoals wij die hebben. Veel Amerikanen hebben geen spaargeld, geen zorgverzekering, geen financieel vangnet. Geen werk is geen inkomen en dus echt dramatisch. Bregman hoopt en ziet een kans dat na deze crisis het systeem herijkt gaat worden. Dat sociale waarden belangrijker worden, dat de mensen in de vitale beroepen de waardering gaan krijgen die ze verdienen. Dat onze samenleving zich meer zal richten op saamhorigheid en samenwerking.

In zijn boek “De meeste mensen deugen” betoogde hij al dat niet de sterkste of slimste mens de evolutie door gekomen zijn, maar juist de vriendelijkste: The survival of the friendliest. De mens in zijn huidige hoedanigheid heeft het niet gered omdat hij strijd leverde en concurreerde met de rest, iets wat lange tijd geloofd werd, maar juist omdat hij samenwerkte. Uit onderzoek blijkt dat peuters niet beter zijn dan bijvoorbeeld chimpansees en orang-oetans in mentale taken als ruimtelijke inzicht en oorzaak-verband relaties. Maar de taak waar ze wel met kop en schouders bovenuit steken, is sociaal leren. Dat maakt ons als soort sterk. Door dat wat we leren niet voor onszelf te houden, maar met anderen te delen, hebben wij de evolutie tot nu toe overleefd! Als onze wereldleiders hier nu ook lering uit trekken?!

We moeten deze crisis met elkaar het hoofd bieden, in verbinding met elkaar. Als Massage to Move liggen onze praktijken, zoals je weet stil. Om toch de verbinding met onze cliënten en andere geïnteresseerden te houden, delen wij kennis, oefeningen en leuke inspirerende sites met je. Deel dat ook weer met andere mogelijk geïnteresseerden. Wat ook uit onderzoek blijkt is dat als jij vriendelijk behandeld wordt, jij ook anderen vriendelijk behandelt. Vaak zelfs iets vriendelijker dan dat jezelf behandeld bent. Dit zorgt dus voor een kettingreactie aan vriendelijkheid. Zo creëren we samen een samenleving, waar verbinding en saamhorigheid het meest belangrijk zijn. Gelukkig maar, want daar doen we het als soort het beste op!

Bronnen:

https://podcastluisteren.nl/ep/De-BOOS-AntiCoronaDepressiePodcast-6-Hoe-maak-je-deze-crisis-positief-Rutger-Bregman-legt-het-uit (interview start op 9 minuten)

De meeste mensen deugen, Rutger Bregman

Foto: Unsplash

Vanochtend in de supermarkt voelde ik mij ineens verdrietig. Ik had eerst al een tijd buiten in de rij moeten wachten, waar we op anderhalve meter afstand stapvoets richting de ingang bewogen. Iedereen leek zich al aardig verzoend te hebben met deze bizarre situatie. Eenmaal binnen kreeg ik een gedesinfecteerd wagentje. Toen ik op het versplein groente aan het uitzoeken was, brandden de tranen achter mijn ogen. Beetje oncomfortabel in een supermarkt, maar dat past dan ook wel bij de gehele situatie.  Je hoopt toch ook allemaal dat niemand iets onverwachts gaat doen, want hoe moet je dan reageren? Je kan niet zomaar iemand te hulp schieten, alleen op anderhalve meter afstand bemoedigend toespreken. Stel dat iemand ineens niet lekker wordt. Nemen mensen dan juist meer afstand of is er dan toch een held die de veiligheid van de ander vooropstelt en alle nieuwe regels voor even “vergeet”? In het begin moest ik nog glimlachen in de winkel om deze absurditeit. Vandaag zag ik er even helemaal niets grappigs meer in. Misschien kwam het omdat iedereen zich al leek te hebben aangepast en moeiteloos, alsof het de normaalste zaak van de wereld is, afstand hield. Ik vond het helemaal niet normaal! Wellicht voelde ik me even zo buiten de groep vallen, dat de verdrietige werkelijkheid me overviel.

Bijzonder eigenlijk hoe snel mensen dit nieuwe gedrag, van afstand houden, toe-eigenen. Gedrag veranderen is namelijk zo’n beetje het moeilijkste dat er is. Trouwens, niet alleen gedrag, maar ook gedachten veranderen is heel lastig. Zo’n negentig procent van onze gedachten zijn hetzelfde als de gedachten van de dag ervoor. Ditzelfde geldt voor ons gedrag: negentig procent gaat op de automatische piloot. Je persoonlijkheid is opgebouwd uit hoe je denkt, hoe je handelt en hoe je je voelt. En dat is dus voor negentig procent iedere dag hetzelfde. Het voelt comfortabel en gaat moeiteloos. Als we van de een op de andere dag ons gedrag moeten veranderen, voelt dit zo ongemakkelijk dat we het liefst terug willen naar ons oude zelf. En omdat wij mensen ook veelal dezelfde gewoonten hebben ontwikkeld, doen we ook vaak dezelfde dingen op hetzelfde moment. Het is dus helemaal niet vreemd dat we naar buiten trekken, bij mooi weer. Dat we met zijn allen voor de bouwmarkt staan te wachten om te klussen, nu we wat meer tijd hebben, enzovoort. Dat doen we dus op de automatische piloot. We beschermen hiermee onze identiteit, onze eigen ik. Dat we ons zo snel aanpassen, is dus eigenlijk een enorme prestatie! Tuurlijk, het voelt oncomfortabel, niet vertrouwd, maar je merkt ook dat het went, naarmate de tijd verstrijkt. Het gedrag wijzigt en ook onze gedachten en gevoelens over de situatie. Eerst zijn we nog in de weerstand, maar na een tijdje zien we in dat het nodig is.

Laten we er een les uit trekken! Hoe vaak lukt het niet als we ons gedrag en beperkende overtuigingen willen veranderen? Denk aan stoppen met roken, gewicht verliezen, tijd nemen om te ontspannen, meer tijd te nemen voor elkaar, om te sporten of wel die oefening van de therapeut te doen. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Nu begrijpen we, dat het niet meer dan logisch is dat het in het begin oncomfortabel voelt, dat we weer teruggrijpen op de vertrouwde gewoonten. Toch hebben we nu ook geleerd dat het na een tijdje went en dat het gemakkelijker wordt. Bemoedigend hè!

Annelies